“Hoe witter hoe beter” – maar niet lang meer. Toch?

Resultaat van mijn zoekopdracht ' class=
image-2376

Resultaat van mijn zoekopdracht ‘black actress’.

NEDERLAND – Over het algemeen geldt ‘hoe witter hoe beter’. Zoals een Hindoestaans spreekwoord luidt: ‘hoe donkerder, hoe armer’. In India is dit misschien nog zo, maar geldt dat ook voor Suriname en Nederland? Hoewel dit idee, gevoel misschien meer, lang niet meer zo strak opgaat als ooit, leeft het nog altijd in ons onderbewuste.

Het is ingebakken, met de paplepel ingegoten, Als mensen moeten kiezen uit foto’s wie ze het sympathiekst vinden, gaan ze vaak nog voor de lichtere tinten. Sterker nog, de donkerdere huidtinten zijn bijna onzichtbaar, behalve in raciale karikaturen.

Als illustratie voor bij dit artikel zocht ik een fotocollage van alle huidtinten van een makeup-, kapper- of modemerk, en de echt donkere huidtinten kom je dan bijna niet tegen.

Hoe kun je je dan nog voorstellen dat je zo succesvol en beroemd kan worden als Oprah, Naomi Campbell of Lupita Nyong’o? Om een paar van de uitzonderingen op de regel te noemen? Zelfs met de zoekopdracht ‘black actress’, komen nog olijfkleurige dames als Mila Kunis bovendrijven. Niet mijn idee van ‘black’. Voor mij als witte, blonde vrouw liggen er bijna te veel rolmodellen voor het oprapen, waaraan ik me kan spiegelen, die me ideeën geven voor kleding, haardracht en make-up, die me tonen hoe ik me in de wereld kan positioneren. Hoe donkerder je bent, hoe minder succesvolle spiegels je tegenkomt. Dat kan niet anders dan diep ingrijpen. Hoe lichter je bent, hoe vanzelfsprekender de mogelijkheid van succes is. Hoe donkerder, hoe meer je ‘de ander’ bent, de uitzondering, de rariteit. Terwijl als je puur naar de cijfers kijkt: zo’n tien procent van de wereldbevolking is licht, de rest is donkerder, tot een ruime groep zeer donker aan toe. Terwijl eigenlijk de donkere huid de maat der menselijke dingen is; ons aller gezamenlijke voorouder (die zo’n 1.2 miljoen jaar geleden leefde) komt uit Afrika en had een donkere huid.

Lupita Nyong' class=
image-2377

Lupita Nyong’o

Dit alles is niet alleen ingrijpend om hoe er tegen jouw huidskleur wordt aangekeken; je internaliseert ook dergelijke sentimenten. Dat leidt tot wapening en zelfbescherming, en soms zelfs tot zelfhaat. Het geeft extra barrières die iemand moet overwinnen voor hij of zij zich volledig kan ontplooien, en zorgt voor een onnodige verharding die het vrijelijk stromen van energie tegenhoudt. En heb je die geïnternaliseerde barrières eenmaal overwonnen, dan krijg je te maken met de buitenwereld. Eeuwig zonde, verspilling van veel talent!

Idris Elba, de nieuwe James Bond?
image-2378

Idris Elba, de nieuwe James Bond?

Er is veel veranderd, topactrices hebben zo nu en dan behoorlijk wat melanine tegenwoordig. Er gaan zelfs geruchten dat de donkere acteur Idris Elba de heldhaftige spion James Bond gaat spelen. Dat was niet zo lang geleden ondenkbaar. Maar toch. Als de feitelijke situatie al voorbij is of niet meer onwrikbaar, dan zijn de innerlijke reactiepatronen nog altijd aanwezig en actief, en werken als vormen van zelfcensuur. Niet alleen krijg je een stempel op basis van je huidskleur, je gedraagt je daar vanuit jezelf ook al naar.

Sommige wonden laten zich niet zo snel helen, daar gaan vele generaties overheen. Ze worden soms niet eens meer ervaren als wonden, maar gezien als zo vanzelfsprekend dat ze niet meer herkend worden als verwringing van hoe het ook zou kunnen zijn.

Het is de hoogste tijd dat de witte man, en in zijn voetsporen de witte vrouw, níet meer de maat der dingen is. Waar hebben we het over? 10% van de wereldbevolking! Elke groep zal zijn of haar eigen kracht moeten ontwikkelen en eigen paden blootleggen. Om vervolgens als geheelde, gezonde wezens werkelijk allemaal met elkaar te kunnen samenleven. Dit geldt voor culturele groepen, die elk een andere geschiedenis met zich meedragen, maar ook tussen mannen en vrouwen zijn er nog zoveel verschillen dat beide hun eigen issues zullen moeten onderzoeken, willen bepaalde patronen eindelijk kunnen verdwijnen. Maar ook tussen verschillende groepen vrouwen zitten zulke grote verschillen in achtergrond, geschiedenis en verwachtingspatronen, dat ook zij elk apart aan de slag moeten.

Hopelijk kunnen we dan eindelijk het fenomeen achter ons laten, dat donkere vrouwen de motor van de antiracisme beweging zijn, maar toch op de achtergrond blijven, en wegvallen zodra een thema de mainstream bereikt. Ook tussen vrouwen onderling speelt dat er meer naar witte, dan naar gekleurde vrouwen geluisterd wordt. Het is tijd om daarmee te stoppen.

silvershtar@yahoo.com'
Mirjam: moeder, massage therapeut, liefhebber van poezie en mythologie. Gelijkwaardigheid en dialoog staan hoog in mijn vaandel.
%d bloggers liken dit: