“Je Suis Charlie” – wat zég je dan eigenlijk?

Studentenrevolte Paris, mei 1968
image-2369

Studentenrevolte Paris, mei 1968

PARIS – Tot 1968 was Frankrijk gedompeld in door Charles de Gaulle strak geregisseerde rust, de ‘Ordre Républicain’. Maar studenten begonnen te morren. Het begon voorzichtig, ze wilden de zedenwetgeving versoepelen, zodat meisjes de jongens op hun kamers konden bezoeken op de studentencampus te Nanterre, Parijs. En er was een demonstratie tegen de rol van Amerika in de Vietnamoorlog, die werd neergeknuppeld: de overheid was erop gebrand om de rust te bewaren, omdat er internationale vredesbesprekingen over Vietnam in Parijs gehouden zouden worden. Parijs moest vlekkeloos overkomen op de internationale gasten!

 

Uit protest tegen dit brute politieoptreden bezetten radicale studenten het administratiegebouw van de  universiteit in Nanterre,en richtten het ‘Comité 22 Maart’ op: een bonte verzameling van communisten, marxisten, anarchisten, die inmiddels uit was op revolutie en afschaffing van het kapitalisme. De Communistische Partij distantieerde zich van de studenten, ze vonden het maar een zooitje ongeregeld, een verzameling pseudorevolutionairen, avonturiers en rijkeluiszoontjes. Ze mochten niet meelopen in de officiële 1 mei-parade. In het communistische nieuwsblad l’Humanité werd een van de studentenleiders, Daniel Cohn-Bendit (kind van ouders die Nazi-Duitsland waren ontvlucht) weggezet als ‘un juif Allemand’, een Joodse Duitser. Dit viel niet in goede aarde bij de studenten, die ‘Nous sommes tous les juifs allemands’ tot één van hun strijdkreten bombardeerden.

Paris 1968, politiegeweld
image-2370

Paris 1968, politiegeweld

Acht studenten moesten vanwege hun rol in de anti-Vietnamdemonstratie voor de tuchtraad verschijnen, en riepen op tot een protestmars naar de Sorbonne, de universiteit in het hart van Parijs. Ook hier werd keihard opgetreden. Niet alleen werden 500 studenten gearresteerd, ze werden een paar extra rondjes door het Quartier Latin rondgereden in de arrestatiebusjes zodat iedereen ze goed kon bekijken. Dit was de druppel. Zo ongeveer álle studenten verzamelden zich en barricadeerden het Quartier Latin,dat inmiddels omsingeld was door de politie. 10 mei 1968 ging de eerste steen door de lucht en was de strijd tussen de politie en ‘les enragées’, de dollen,een feit.

Het woord ‘flic’, scheldwoord voor de politie, werd hier gemunt: het was de afkorting van Fédération Legales des Idiots Casqués, legale federatie van gehelmde idioten. De chaos was enorm: stenen vlogen door de lucht, er werd met traangas gespoten, auto’s en barricades gingen in de hens.

Het hardhandige politieoptreden leidde tot een golf van sympathie voor de studenten in de rest van het land. Op 13 mei, de dag van de Vietnamese vredesbesprekingen in Parijs, kondigden de linkse vakbonden een staking en grote demonstratie af. Meer dan een miljoen mensen verzamelden zich in Parijs. Grote bedrijven gingen staken, de arbeiders hadden ook hun eigen eisen. Een week later staakte bijna 2/3 van de beroepsbevolking, de haven van Marseille lag plat, net als het openbaar vervoer en eigenlijk het hele openbare leven. Vuilnis werd niet opgehaald, post werd niet bezorgd, benzine raakte op. Mensen gingen hamsteren.

Dominique Grange
image-2371

Dominique Grange

Singer-songwriter Dominique Grange dompelde zich, net als tal van andere kunstenaars, onder in les événements van mei 1968. Zij verwerkte een aantal van de studentenslogans in haar liedjes,die ze onder andere zong op tournee langs de stakende arbeiders. In het najaar van 1968 bracht ze een 45-toerenplaat uit met vier  liedjes: A bas l’état policier (weg met de politiestaat), La pègre (het criminele element), Chacun de vous est concerné (het gaat jullie allemaal aan) en Grève illimitée (volledige staking). In La pègre luidt het refrein:

Nous sommes tous des dissous en puissance
Nous sommes tous des Juifs et des Allemands
Nous sommes tous des dissous en puissance
Nous sommes tous des Juifs allemands

 

Dominique Grange
image-2372

Dominique Grange

Het ‘Nous sommes...” bleek zeer effectief en werd luidkeels gescandeerd en meegezongen. Wij zijn de nieuwe partizanen, wij zijn de stem van het proletariaat, wij zijn de revolutionairen, en ook nu nog: wij zijn Charlie. “Nous sommes…” – van kreet om het establishment omver te werpen, tot kreet om de status quo juist te beschermen.

Nous Sommes Charlie - wereldleiders verzameld in Parijs, 11 januari 2015
image-2373

Nous Sommes Charlie – wereldleiders verzameld in Parijs, 11 januari 2015

Maar omdat het bij praten bleef en de studenten niet tot een daadkrachtige eenheid wist te komen, is het niet tot een totale maatschappelijke omwenteling gekomen. De meeste activisten keerden terug naar hun alledaagse leventje en kozen voor comfort. Op 30 mei hield De Gaulle een indrukwekkende toespraak waarin hij zeer besluitvaardig overkwam, ontbond het parlement en schreef nieuwe verkiezingen uit. In juni ging iedereen weer aan het werk, wel met een beter loon. Na de zomer studeerden de studenten weer. En De Gaulle won de verkiezingen.

Bronnen:

* http://www.npogeschiedenis.nl/andere-tijden/afleveringen/2007-2008/Parijs-68.html

* P. 71-81ERIC DROTT – Music and the Elusive Revolution: Cultural Politics and PoliticalCulture in France, 1968–1981 – University of California Press

* Dominique Grange, Nous sommes tous… ” target=”_blank” rel=”nofollow”>

* De Gaulle aan het woord, 30 mei 1968: https://www.youtube.com/watch?v=mfSN462bKMc
* de tekst van de toespraak van De Gaulle in het Engels: http://www.dhr.history.vt.edu/modules/eu/mod05_1968/evidence_detail_08.html

silvershtar@yahoo.com'
Mirjam: moeder, massage therapeut, liefhebber van poezie en mythologie. Gelijkwaardigheid en dialoog staan hoog in mijn vaandel.
%d bloggers liken dit: