WEEKENDSPECIAL: Sarita Bajnath’s Recht van Spreken

Winnie+Mandela+Nelson weddingday
image-2188
AMSTERDAM – , Bijlmerparktheater – Toen ik werd gevraagd om te spreken op de Nelson Mandela Memorial in het Bijlmer Parktheater te Amsterdam over Winnie Mandela, ging ik associëren wat ik van haar wist en welk gevoel ik had bij haar ‘on the top of my head’. Mijn conclusie was al snel: vrouw van Nelson Mandela, en Stompie. Voor mijn gevoel kwam Winnie agressief en kwaad over en was zij ergens de weg kwijtgeraakt. Maar klopte die conclusie wel? Uit ervaring weet ik, dat de media mensen nogal kunnen demoniseren en een beeld vormen dat geheel niet klopt. Ik weet ook dat de media alles behalve neutraal zijn. Ik weet ook dat als je een beeld hebt van iemand zonder dat je je in die persoon hebt verdiept, dat dat vaak het beeld is dat de media wíllen dat je hebt.

Ik ben haar toen gaan googlen. En warempel. Naast Wikipedia waren de eerste artikelen die ik tegenkwam over haar: ‘Five ways Winnie let us down’ en ‘Whatever went wrong with Winnie?’. Deze artikelen zetten nauwkeurig uiteen wat er mis is gegaan met haar en hoe verontwaardigd zij erover zijn. Eén van deze artikelen staat vol met de nodige racistische opmerkingen zowel over het ANC als over haar.

Ik besloot dat ik van alles over haar wou weten, maar dan van haar zélf. Maar hoe doe je dat als zij in een township woont in Zuid-Afrika en ik hier in Nederland zit?

Ik heb allerlei filmpjes en documentaires over haar opgezocht. De enige regel die ik hierin had was dat zij zélf moest spreken. Ik wou haar in de ogen kijken. Ik wou haar stem horen trillen als zij het zwaar had, ik wou haar emoties voelen. Ik wou weten wat er in haar omgaat.
Mijn medespreekster op het evenement vertelde mij dat je bij Winnie nooit emoties zag en dat zij een erg sterke vrouw was. Nu weet ik niet of je gedefinieerd mag worden als sterke vrouw als je nooit emoties laat zien. Wel weet ik dat zij een sterke vrouw was, maar dan meer om andere redenen: de constante arrestaties, moeder willen zijn voor haar kinderen, haar man die opgesloten zat, maar vooral wegens haar constante strijd tegen het onderdrukkend systeem van ‘apartheid’ dat ervoor zorgde dat 14% van de blanke bevolking 86% van het land in handen had en dat de oorspronkelijke bevolking niet zomaar mocht zijn in deze delen van het land. Tenminste niet meer dan 72 uur. De gemiddelde donkere inwoner verdiende 8 keer minder dan de gemiddelde blanke inwoner. De donkere bevolking mocht geen onderwijs volgen, waardoor er nu nog steeds veel analfabeten zijn. En daarnaast waren er constante treiterijen en pesterijen door de overheid en de politie. Zij besloot niet te huilen of angst te laten zien als zij opgepakt werd door de politie.

Wat heb ik nou ontdekt over haar? Ik heb ontdekt dat ik mij schaam over hetgeen ik eerst over haar dacht. Wat is deze vrouw getreiterd en mishandeld. En als ‘vrouw van’ heeft zij daar nooit erkenning voor gehad.

De vrouw van…

Als vrouw van heeft zij haar man moeten missen. De vader van haar kinderen zat opgesloten en hij mocht zijn kinderen tien jaar lang niet zien. Haar man zat opgesloten en toen zij gingen trouwen moesten zij daarvoor toestemming vragen van de gevangenis. Zij mocht haar man een keer per zes maanden zien en er is een tijd geweest zij twintig jaar lang geen fysiek contact hebben gehad. Zij heeft zich toen controversieel gedragen om de naam van Mandela bekend te maken en hoog te houden, zodat ook de internationale pers hiervan wist.

Begrijp wel dat apartheid niet is afgeschaft omdat de regering het een onrechtvaardig systeem vond, maar door druk van buiten Zuid-Afrika en door druk die gecreëerd werd van binnenuit. Winnie was verantwoordelijk voor beide.

In het begin van een documentaire legt zij uit dat haar zesjarigedochter naar haar toekwam en zei: ‘Mama klopt het dat papa opgesloten zit omdat hij het opneemt voor de donkere bevolking?’. ‘Ja’, antwoordde Winnie. ‘Maar mama, hoe komt het dan dat de buurman nog steeds bij zijn gezin is?’ Winnie keek verschrikt op. Je voelde de pijn, dat haar dochter haar vader niet kende en bij zich had, maar ook de angst. Zij legde uit dat als een donkere man nog nooit was opgepakt in Zuid-Afrika dat er dan iets niet klopte. Alle donkere mannen waren ooit en werden nog altijd constant opgepakt.

Winnie Mandela 1986
image-2189

Winnie Mandela 1986

Hoe pak je een vrouw meer dan via haar kinderen?

Haar kinderen werden bijna iedere maand van school gestuurd omdat de scholen te bang waren hen te hebben. De voornamen van de kinderen werden veranderd maar zelfs dat mocht niet baten. Uiteindelijk werden zij op een kostschool gezet in een buurland waar de kinderen geen direct gevaar meer liepen. Winnie werd constant gearresteerd, vooral op de momenten dat haar kinderen terugkwamen van de kostschool zodat zij dat moesten zien. Winnie mocht de rechtbank niet in met haar kinderen wat resulteerde dat haar kinderen hun vader meer dan tien jaar niet hebben gezien. Zo’n zeventien politieagenten kwamen dan naar haar huis op haar op te pakken voor de ogen van haar kinderen. En waarom? Omdat zij streed tegen het onderdrukkende apartheidssysteem waardoor donkere bewoners als inferieur werden gezien vergeleken met blanke bewoners. ‘White supremacy’ wordt dat ook wel genoemd.

Winnie Mandela
image-2190

Winnie Mandela

Fysieke en mentale martelingen.

Winnie is zo vaak opgepakt dat zij zich het aantal arrestaties niet meer kan herinneren. Eén keer heeft zij achttien maanden eenzame opsluiting gekregen. Als je wilt weten wat dat psychisch met je doet kijk dan hiernaar: http://www.gezond24.nl/tv-uitzending/g24_iv_9096/Eenzame-opsluiting-vaak-toegepast Ze noemen het psychisch martelen.
Zij werd zeven dagen en zeven nachten lang ondervraagd. Dit hoorde bij haar marteling, dag en nacht ondervraagd worden. Zij plaste bloed, haar licht was dag en nacht aan in de gang dus zij wist niet wanneer het dag of nacht was. Haar cel was enorm klein, als zij haar handen in elkaar sloeg betrof dat de breedte van de cel. Zij had een sanitaire emmer waarin zij haar behoefte deed. Als zij haar eten kreeg, werd de emmer geleegd en het eten werd op die emmer geplaatst.
Toen zij een cardioloog ging bezoeken wegens haar hartklachten, kreeg de ‘white supremacists’ daar lucht van en besloten haar op te pakken en gevangen te zetten. Winnie zei dat zij vermoedde dat zij wilden dat zij zou sterven aan ‘natural causes’ in de gevangenis. Dat is niet gelukt.
In de gevangenis dacht ze op een gegeven moment dat ze dat zij tegen haar kinderen sprak; toen zij wakker werd waren haar kinderen er niet. Ze was doorgedraaid.
Wat zij als prettig ervoer is dat zij regelmatig flauw viel want daardoor kon zij bijkomen van de martelingen. Haar lichaam nam het over en zij werd verfrist wakker. Ook vond zij het prettig als zij een vlieg had in haar cel. Dat noemde zij dan ‘company for the day’. Haar geloof in God heeft haar veel rust gegeven. Winnie is een christen en heeft daardoor veel kracht mogen ontvangen. Een keer toen zij in haar cel zat werd er een Bijbel in haar gezicht gegooid en zei men op denigrerende toon: ‘Bid maar, wellicht kom je hier dan uit!’.
Zij was zo ver heen dat als zij haar moeder zou zien en zij zou weten dat zij hoorde bij de andere partij, dat zij haar zonder pardon had doodgeschoten, vertelde zij in één van de interviews.

Winnie Mandela en Graca Machel comforting each other while mourning Nelson Mandela.
image-2191

Winnie Mandela en Graca Machel comforting each other while mourning Nelson Mandela.

Geruchten verspreiden.

Wilde je aan Nelson Mandela komen, dan kon je hem treiteren en martelen in de gevangenis. Wat ook veelvuldig is gebeurd. Maar uiteindelijk bemoeide de internationale pers zich hiermee. Om nu Nelson te raken, werden er geruchten verspreid over zijn vrouw: ze zou vreemdgaan, Stompie (Stompie Seipei was een 14-jarige ANC-activist, die op 29 december 1988 met drie anderen werd vermoord, volgens zeggen in opdracht van Winnie), fraude, geld stelen, ze was niet geliefd bij de regering, ‘burning laces’ etc.

Over Stompie zei ze dat zij het absoluut niet is geweest en dat zijn eigen mensen hem hebben vermoord. De wegen van Winnie en de regering scheidden, maar daarover zei Winnie dat dat juist de bedoeling was zodat zij haar eigen weg kon gaan, en niet om wat kwade tongen allemaal beweerden. Ook waren er geruchten dat zij Mandela zou hebben aangeven bij de politie. Tevens zou zij geld stelen en Mandela willen beroven van zijn huis na de scheiding. Over de ‘burning laces’ waarmee zij werd geassocieerd, zei ze dat het gezien moest worden in het licht van die tijd van extreem politiegeweld en machtsmisbruik door de overheid. Volgens haar zou er een einde zou komen aan dit systeem met lucifers en brandende banden; burning laces was een methode om mensen levend te verbranden. Alles heeft zij weerlegd als propaganda om het ANC te raken.
Alles werd uit de kast getrokken om haar zwart te maken. Zij weten namelijk dat zij nog steeds behoort tot de ruggengraat van het ANC. Zij vertelt ook dat zij nog steeds wordt lastiggevallen door leden van de oude ‘white supremacy’ regering.

winnie mandela
image-2192
Ik geloof niet dat Winnie 100% zuiver was, maar wie is dat wel? In hoeverre zou je 100% zuiver kunnen zijn in zo een onderdrukkende systeem van apartheid waar je zo getreiterd werd en waar duizenden slachtoffers, onbewapend, vrouwen en kinderen gedood werden omdat zij gelijke rechten wilden? Zij wilden ook naar school, zij wilden ook vrij zijn, zij wilden ook stemrecht. Is dat te veel gevraagd?

Ongeacht wat je denkt of voelt over haar. Ik denk wel dat zij eens gelijk zou kunnen hebben. Geloof je echt dat alle martelingen stopten nadat de apartheid was afgeschaft door internationale druk? Nog steeds is de donkere bevolking onderdrukt doordat 90% van de leidinggevende banen bezet zijn door blanke bewoners. En nog steeds zijn er veel meer arme donkere bewoners dan blanke. Ik geloof haar als ze zegt dat zij nog steeds getreiterd wordt door hen maar dat zij hun wapens hebben verlegd naar journalistiek, social media e.d.

Zij zal niet alles goed hebben gedaan maar als je vergelijkt wat zij deed met wat de ‘white supremacists’ deden, dan is haar aandeel peanuts. Ik wilde de andere kant laten zien. Ik wilde háár kant laten zien omdat ik vind dat deze te weinig belicht wordt door de media waar ze de negatieve kant maar al te graag onder de loep nemen.

Winnie is voor mij een rolmodel. Ik vind het bijzonder hoe zij zich staande heeft weten te houden in deze onderdrukking en hoe zij een rolmodel van hoop wilde zijn voor de donkere bevolking en voor haar eigen kinderen. En hoe zij heeft gevochten om de Mandela naam hoog te houden. Want zonder haar zou waarschijnlijk bijna niemand hem kennen.

Persoonlijke noot:

Ik persoonlijk ben erg onder de indruk van haar. Zij komt over als een warme, innemende, oprechte vrouw die weet waarvoor zij vecht. Je ziet het al als zij de weduwe van Mandela knuffelt op de begrafenis, als zij de blanke interviewster knuffelt en hoe zij spreekt.

 

Sarita
image-2193
Sarita Bajnath

Founder and CEO of Socratisch.nl

 

 

 

 

Met veel liefde en toewijding werkt de JRvS redactie dagelijks aan nieuwe maatschappelijke onderwerpen om deze onder de aandacht te brengen van jullie, onze lezers.

Wij willen een signaal geven aan de maatschappij en tevens jullie de gelegenheid geven ook je verhaal hier op de website te delen.

Heb jij een verhaal die gehoord móet worden, laat ons dit dan weten. We geven jou graag de kans om je verhaal als gast-auteur hier te publiceren!

Meer informatie kun je hier in vinden: http://jouwrechtvanspreken.nl/gast-schrijvers/
%d bloggers liken dit: