Een moskee in het centrum van de samenleving

moskee
image-2025
LEIDEN – Met de opmerking van PVV-kamerlid Machiel de Graaf dat alle moskeeën in Nederland gesloten moeten worden nog vers in het geheugen, besloten wij zelf eens een kijkje te gaan nemen bij de aanbouw van zo’n ‘poel des verderfs’. We gingen naar Leiden waar een nieuw Islamitisch Centrum aan de Ter Haarkade gebouwd wordt, dat plaats biedt aan de nieuwe Al Hijra-moskee.

 

Op een koude novembermorgen staan we op de bouwplaats waar druk gewerkt wordt. Alhoewel de bouw pas in juni is begonnen, kunnen we al duidelijk de omvang van dit project zien. Het keurige lijstje met vragen kunnen we gevoegelijk weggooien: onze gastheer blijkt een enthousiast en goed verteller die al pratende al onze vragen beantwoordt.

“In 1980 stichtten enkele tientallen ‘gastarbeiders’ – zoals ze toen genoemd werden – een moskee op de Rembrandtstraat 10 in Leiden.

In de afgelopen 34 jaar is de gemeenschap flink gegroeid, van enkele tientallen naar enkele honderden moslims. Hierdoor is het huidige pand te klein geworden. Ook met het oog op de brandveiligheid kan de moskee aan de Rembrandtstraat niet veel langer goed functioneren. Bovendien heeft de organisatie er meer functies bij gekregen: het is niet slechts een ruimte voor gebed en bezinning, de moskee speelt een belangrijke rol in educatie – zowel voor de eigen gemeenschap als tussen verschillende bevolkingsgroepen en maatschappelijke organisaties in Leiden – sturing van jongeren en huiswerkbegeleiding. Voor de bouw van de nieuwe moskee is daarom besloten niet alleen een moskee te bouwen, maar een compleet Islamitisch Centrum.”

“Deze ontwikkelingen zijn niet alleen Leids; in heel Nederland worden oude moskeeën vervangen door nieuwe Islamitische Centra. Het Islamitisch Centrum dat nu wordt gebouwd wordt één van de groterecentra in Nederland. Dat is iets om trots op te zijn, ja. Zeker als je bedenkt dat we als moslims geen lening mogen aangaan en alles zelf financieren.”

“Onze gemeenschap bestaat uit een paar honderd mensen, die kunnen zo’n project natuurlijk niet zelf ophoesten. Daarom wordt er ook op andere manieren aan fundraising gedaan: we hebben een wervingscommissie die ook contacten legt buiten onze gemeenschap voor de financiering van dit alles.

De functie gebed- en bezinningsruimte liggen voor de hand, maar de nadruk ligt op de conferentieruimte: daar willen we echt iets moois van maken.

Dat is de ruimte voor o.a. de contacten tussen moslims en niet-moslims, bijvoorbeeld samenkomsten met de buurt, ontmoetingsbijeenkomsten met kopstukken uit de politiek of symposia waarbij samen opgetrokken kan worden met mensen van de studierichting Islamologie van de Universiteit Leiden. Verder denken we aan contacten met uitzendbureaus om de werkgelegenheid te stimuleren etc. Je kunt het zo gek niet bedenken, of we kunnen er wel een rol in spelen.

We willen positieve voorbeelden stellen, niet alleen voor onze eigen moslimgemeenschap, maar ook in de hele Leidse gemeenschap.”

“September 2015 moet de ruwbouw klaar zijn. We verwachten daarna nog anderhalf jaar nodig te hebben om het te kunnen exploiteren. Dat laatste hangt ook af van fondsenwerving. Het is een flinke investering, maar we geloven er in.”

Bezwaren uit de buurt

73700_165119740174390_100000290960674_489962_6692815_n
image-2026
“Veel bewoners in de wijk hebben geen problemen met onze komst. Een aantal mensen uit de straat die tegen ons aan gaat kijken, is niet blij met onze komst. De gemeente is een aantal jaar geleden gestart met het wijkontwikkelingsplan Zuidwest. Dat plan moet ervoor zorgen dat de wijk gerevitaliseerd wordt. Naast de aanpak van de openbare ruimte biedt het plan ruimte aan nieuwe woningen, een zorgcomplex en een Islamitisch Centrum. Aanvankelijk was ons centrum wat verder van de bestaande wijk gepland. Dit leidde tot wat praktische problemen. Daarom is door de adviseur, met de steun van de woningcorporatie, voorgesteld om het centrum langs de Haagweg te bouwen en daarmee dichter bij de bestaande woonwijk. Toen kwam de straat die op ons gaat uitkijken in opstand. Nimby’s (not in my back yard), eigenlijk. Toen we 500m verderop zouden gaan bouwen, was er niets aan de hand. De straat tekende beroep aan. We hebben de buurtbewoners behoorlijk vaak uitgenodigd voor een gesprek, maar ze willen niet. Dan houdt het op natuurlijk.”

“Bovendien zit de media er bovenop, zoals bijvoorbeeld bij de fout van de gemeente in het bestemmingsplan, waardoor onze parkeergelegenheid niet optimaal ingericht kan worden. We wilden graag een kleine commerciële voorziening in het nieuwe Islamitisch Centrum, om in de exploitatiekosten te voorzien. Dat werd goedgekeurd door de gemeente, maar de gemeente maakte een rekenfout: we kregen opeens toestemming om meer dan de helft van het gebouw commercieel te exploiteren. Dat willen we niet eens! Voordat we het wisten, ging de VVD hierover tekeer: dat wij de concurrentie aan wilden gaan met de Leidse middenstand. Dat helpt de verstandhouding tussen ons en de buurt niet echt.”

De mensen uit de straat hebben drie soorten bezwaren:

1) Overlast en verkeersveiligheid

“Dat is makkelijk te weerleggen. Het centrum zal één keer per week – op vrijdag – intensief gebruikt worden. Daarnaast hebben we natuurlijk nog de vastenmaand, maar dat is één keer per jaar. We hebben nota bene gezorgd voor een eigen parkeergarage. Als er betaald parkeren komt, zullen onze gasten heus niet in de buurt parkeren als er een eigen parkeergelegenheid is. De toevoerwegen naar de moskee zijn ook niet zoals de buurtbewoners denken. Geen enkele Leienaar zal van al die kleine eenrichtingsstraatjes gebruik maken. We zitten vlak bij de grote weg.”

2) Molen d’Heesterboom

“We bouwen in de buurt van molen d’Heesterboom, dat is een rijksmonument. Wanneer je dichtbij een molen wil bouwen, moet je aan allerlei regels voldoen. Zo mag het uitzicht op de molen en de windvang niet belemmerd worden. Een minaret is geen probleem, daar kan je omheen kijken. Maar het gebouw zelf bleek 50 centimeter hoger te zijn dan was toegestaan. Het bleek weer gebaseerd op een foutje, dat ons niet was aan te rekenen. Je moet meten vanaf het maaiveld en bij ons ligt dat hoger dan bij de molen. Daar werden wij op afgerekend, terwijl wij uitgingen van de berekeningen die we kregen. We hebben het direct bij de gemeente aangekaart en die heeft toestemming gekregen van het bevoegd gezag, Provinciale Staten. De buurtbewoners bleven klagen over eventuele schade aan de molen, maar rechter heeft bepaald dat de buurtbewoners geen partij zijn. De molenaar heeft al eerder gezegd geen bezwaar te maken.”

3) Emotionele/irrationele bezwaren

“Mensen hebben het recht om hun mening te uiten en kenbaar te maken dat zij er niet op zitten te wachten om tegen zo’n groot gebouw aan te kijken. Maar in moskee hoort in de gemeenschap te staan. We willen dienstbaar zijn en dat kan alleen als we voor iedereen makkelijk te bereiken zijn. We zijn ons bewust van de weerstand maar zijn er ook van overtuigd dat deze moskee veel kan betekenen voor  de buurt.”

Van glasscherven naar de toekomst

“Er zijn in de buurt ramen ingegooid en er is graffiti gespoten.

Er werd al snel naar ons gekeken omdat de teksten in het Arabisch waren. Degene die het gedaan had was trouwens niet goed in Arabisch, want er stond een taalfout in.”

Dus is het maar goed dat jullie Arabische les gaan geven?

*lacht* “We gaan niet alleen Arabische les geven. Er zal ook ruimte zijn voor huiswerkbegeleiding en Nederlandse les voor de mensen die het Nederlands nog niet goed beheersen. Veel jongens vallen na de basisschool tijd een beetje weg. Ze gaan op straat hangen, krijgen verkeerde vrienden, worden beïnvloed door de ‘machocultuur’.

Bedoel je iets als ‘mensen die als tweederangsburgers worden beschouwd, gaan zich ook als tweederangsburgers gedragen’?

10394480_1482677305301222_601655144279480575_n
image-2027
“Nou, een beetje. De jongens roepen wel over een achterstandspositie, maar of het daar alleen aan ligt? Hoe dan ook, die jongens willen we bereiken. Niet alleen door huiswerkbegeleiding maar ook door ze andere activiteiten aan te bieden. Even verderop liggen sportvelden. Het zou mooi zijn wanneer we daar bijvoorbeeld wat wedstrijden zouden kunnen organiseren. We willen niet alleen een religieuze functie voor onze gemeenschap vervullen maar ook een maatschappelijke.”

“Ik vind het trouwens een mooi plaatje: als je Leiden binnenkomt, zie je aan de ene kant die prachtige monumentale molen en daar vlakbij ons prachtige centrum, gebroederlijk naast elkaar. Dat is toch mooi? Daar willen we naartoe, naar samen deze samenleving voortzetten, verbindingen slaan, bruggen bouwen. Het gaat om de toekomstige generaties. In Leiden, maar eigenlijk in heel Nederland.”

Gast-Auteur :

ik-2

Marijke Molleman (1962) heeft jarenlange ervaring als pedagogisch medewerker op afdelingen voor kinderen met een verstandelijke, meervoudige of lichamelijke beperking.

Wegens gezondheidsredenen draagt ze nu op andere wijze bij aan een betere maatschappij door veelvuldig haar stem te laten horen in het publieke debat op de sociale media. Ze is trotse moeder van drie kinderen en trotse oma van twee kleinkinderen.

 

se_de_vries@hotmail.com'
,
%d bloggers liken dit: